رفتن به محتوای اصلی
نوتوا

MRR و ARR چیست؟ محاسبه درآمد اشتراکی با مثال افزایش و کاهش اشتراک

MRR و ARR چیست؟ محاسبه درآمد تکرارشونده با مثال New، Expansion، Contraction و Churn، تبدیل قرارداد سالانه و تفاوت با Cash و Revenue.

تصویر مفهومی MRR و ARR چیست؟ محاسبه درآمد اشتراکی با مثال افزایش و کاهش اشتراک
نمای مفهومی مسیر اصلی MRR و ARR چیست؛ جزئیات اجرایی در متن و چک‌لیست مقاله آمده است.

MRR و ARR را از اشتراک‌های فعال تکرارشونده بسازید؛ قراردادها را ماهانه، حرکت‌ها را Reconcile و Cash، Booking و درآمد حسابداری را جدا کنید.

MRR ارزش ماهانه اجزای تکرارشونده اشتراک‌های فعال و ARR ارزش سالانه‌شده همان پایه است. این دو Metric عملیاتی با وجه نقد، Bookings، کل مبلغ فاکتور و درآمد شناسایی‌شده حسابداری یکی نیستند؛ تعریف داخلی و Reconciliation باید ثابت باشد.

MRR و ARR چیست؟

MRR = مجموع ارزش ماهانه‌شده اشتراک‌های فعال تکرارشونده
ARR = MRR × 12

برای قرارداد سالانه ۱۲۰ واحدی، MRR برابر ۱۰ واحد است؛ دریافت ۱۲۰ واحد نقد در روز اول، MRR ماه اول را ۱۲۰ نمی‌کند.

نمودار مفهومی ورودی، اجرا، کنترل و خروجی برای MRR و ARR چیست
ورودی را کوچک و قابل کنترل نگه دارید، روش را ثبت کنید و خروجی را با شاهد مستقل بسنجید.

چه چیزهایی داخل MRR است؟

معمولاً:

  • Subscription recurring؛
  • Seat/Add-on تکرارشونده؛
  • Discount تکرارشونده طبق Policy؛
  • Expansion و Contraction از تاریخ اثر.

معمولاً خارج:

  • Setup/Implementation یک‌باره؛
  • خدمات پروژه‌ای؛
  • Tax؛
  • Usage ناپایدار، مگر تعریف روشن recurring committed؛
  • Pipeline، Quote و قرارداد هنوز فعال‌نشده؛
  • وجه نقد Prepaid خارج از ماهانه‌سازی.

Policy دقیق را Finance/Accounting تأیید کند؛ MRR استاندارد حسابداری رسمی نیست.

جدول حرکت MRR

مثال ساختگی با واحد پولی ثابت:

جزء MRR
ابتدای ماه ۱۰۰
New +۱۵
Expansion +۸
Contraction −۳
Churn −۱۰
پایان ماه ۱۱۰
Net New MRR = 15 + 8 - 3 - 10 = 10
Ending MRR = 100 + 10 = 110
Ending ARR = 110 × 12 = 1320

جمع حرکت باید با اختلاف MRR ابتدا و پایان Reconcile شود.

قراردادها را هم‌واحد کنید

قرارداد مبلغ تکرارشونده MRR
ماهانه ۱۲ ۱۲
فصلی ۳۶ ۱۲
سالانه ۱۲۰ ۱۰
سالانه + Setup ۳۰ ۱۲۰ + ۳۰ ۱۰؛ Setup خارج

دوره رایگان، Pause، Refund، Credit، Mid-cycle change و Currency conversion باید Policy تاریخ‌دار داشته باشند.

طبقه‌بندی حرکت

  • New MRR: مشتری تازه فعال؛
  • Expansion: Upgrade/seat/add-on مشتری موجود؛
  • Contraction: Downgrade بدون لغو کامل؛
  • Churn: حذف کل MRR مشتری؛
  • Reactivation: مشتری قبلی بازگشته؛ Policy کنید New یا Reactivation؛
  • FX/price adjustment: جدا نگه دارید تا رشد عملیاتی پنهان نشود.

یک تغییر نباید هم‌زمان در دو Bucket شمرده شود.

MRR با Cash و Revenue چه فرقی دارد؟

مفهوم سؤال
MRR پایه تکرارشونده ماهانه اکنون چقدر است؟
ARR این پایه در مقیاس سالانه چقدر است؟
Cash collected چه مقدار وجه دریافت شده؟
Bookings/Contract value چه تعهد قراردادی بسته شده؟
Recognized revenue طبق سیاست حسابداری چه درآمدی در دوره شناسایی شده؟

برای صورت مالی و مالیات، از حسابدار و استاندارد مربوط استفاده کنید؛ Dashboard MRR جای دفتر مالی نیست.

Snapshot یا Movement؟

دو خروجی نگه دارید:

  1. Snapshot اشتراک فعال در پایان هر روز/ماه؛
  2. Ledger رویدادهای New/Expansion/Contraction/Churn.

Ledger باید به Subscription، Customer، Effective date، Currency و علت وصل باشد. اصلاح Backdated را Version و Audit کنید.

NRR و GRR از همان Ledger

NRR = (Start MRR + Expansion - Contraction - Churn) / Start MRR
GRR = (Start MRR - Contraction - Churn) / Start MRR

New MRR در صورت NRR/GRR مشتریان شروع دوره وارد نمی‌شود. واحد و Cohort را ثابت نگه دارید.

برای نگهداری فرض‌های Metric از یادداشت و برای اقدام‌های Churn/Expansion از CRM نوتوا استفاده کنید.

چک‌لیست کنترل

  • Definition و timezone ثابت است.
  • Recurring و one-time جدا هستند.
  • قرارداد سالانه ماهانه‌سازی شده است.
  • Tax و Pipeline وارد نشده‌اند.
  • Movementها mutually exclusive هستند.
  • Ending با Ledger Reconcile می‌شود.
  • Currency/FX policy ثبت شده است.
  • Pause/Refund/Credit rule دارد.
  • ARR با Run-rate مبهم نام‌گذاری نشده است.
  • Dashboard با حسابداری اشتباه گرفته نمی‌شود.

پرسش های متداول

پرداخت سالانه ۱۲۰ واحدی MRR ماه اول را ۱۲۰ می‌کند؟

خیر؛ ارزش تکرارشونده ماهانه آن ۱۰ است. Cash دریافتی و MRR را جدا گزارش کنید.

هزینه Setup وارد MRR می‌شود؟

معمولاً نه چون تکرارشونده نیست؛ آن را جدا و طبق سیاست مالی ثبت کنید.

ARR همان درآمد سال آینده است؟

خیر؛ ارزش سالانه‌شده پایه فعلی است و Churn، رشد، Seasonality یا تغییر آینده را تضمین نمی‌کند.

جمع‌بندی

MRR و ARR پایه اشتراک تکرارشونده را نشان می‌دهند. همه قراردادها را به واحد ماهانه تبدیل، درآمد یک‌باره را جدا و حرکت‌ها را در Ledger آشتی دهید. Cash، Booking و Revenue accounting را جدا گزارش کنید تا رشد ظاهری ساخته نشود.